Tariyx pánin oqıtıwda aldınǵı shet el tájiriybelerinen paydalanıw
Oqıw sabaǵınıń texnologiyalıq modeli
Waqıt: 80 minut |
Tıńlawshılar sanı: ___ |
Saat sanı: |
2 saat lekciya |
Oqıw sabaǵınıń forması hám túri |
Teoriyalıq bilimlerdi bekkemlew hám kónlikpelerdi rawajlandırıw sabaǵı |
Baǵdarlama: Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli kontseptual qatnasıqlar. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar hám olardıń analizi |
|
Oqıw sabaǵınıń jobası |
2.1. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar. 2.2. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar. |
Oqıw sabaǵınıń maqseti: Tıńlawshılarǵa shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual hám metodikalıq qatnasıqlar haqqında maǵlıwmatlar beriw, birgelikte talqılawlar tiykarında juwmaqqa keliw, jáhán tájiriybesinen óз хızmetinde paydalanıw kónlikpesin rawajlandırıw |
|
Pedagogikalıq wazıypalar: -Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar menen tanıstırıw. -Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar haqqında maǵlıwmat beriw, pikirlesiw; -jáhán tájiriybesiniń eń jaqsı táreplerin talqılaw arqalı juwmaqqa keliw; |
Kútiletuǵın nátiyjeler: Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar menen tanısadı,. -Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar haqqında maǵlıwmatlarǵa iye boladı, bilip aladı -jáhán tájiriybesiniń eń jaqsı táreplerin óз pedagogikalıq хıзmetine еngiziwdi oylap kóреди
|
Oqıtıw metodları |
Aqılıy hújim, soraw-juwap, diskussiya, refleksiya
|
Oqıw procesin shólkemlestiriw forması |
Frontal, jeke túrde, juplıqlarda hám toparlarda |
Oqıtıw quralları |
qosımsha ádebiyatlar, tarqatpalı hám prezentaciya materialları, proektor, komp`yuter, elektron hám flipchart doska |
Oqıtıw shárayatı |
Arnawlı texnika quralları bar, toparlı túrde islewge mólsherlengen bólme (404-oqıw xanası) |
Qayta baylanıstıń usıl hám quralları |
Soraw-juwap, refleksiya, orınlanǵan oqıw tapsırmaları prezentaciyasın bahalaw. |
Oqıw sabaǵınıń texnologiyalıq kartası
Jumıs basqıshları hám waqtı |
Iskerligi |
|
tálim beriwshi |
Tınlawshı |
|
1-basqısh. Oqıw sabaǵı hám temaǵa kirisiw (15 minut.) |
Shólkemlestiriw- (3 minut) 1.1.Kurs tıńlawshılarınıń sabaqqa tayarlıǵın anıqlaw hám qatnasın tekseriw. 1.2.Temanıń atı, maqseti hám nátiyjeleri menen tanıstırıw (1-2-qosımsha) (5 minut)
1.3.Óz betinshe islewi ushın ádebiyatlar menen tanıstırıw. (7-qosımsha) ( 4 minut) 1.4..Tayanısh túsinikler menen tanıstırıw (3-qosımsha). ( 3 minut)
|
Sabaqqa tayarlanadı. Temanıń atı, maqseti hám nátiyjeleri menen tanısadı hám jazıp aladı. Dıqqat qıladı, jazıp aladı |
2-basqısh. Tiykarǵı bólim (55 minut.) |
2.1. Kishi lekciya (4-qosımsha). (25 minut)
2.2. Topar jumısı (10 minut) Interaktiv metodlardıń abzallıqları Konceptual keste metodı járdeminde analizlenedi.
2.3Toparlar prezentaciyası (20 minut) |
Tıńlaydı, kerek maǵlıwmatlardı jazıp aladı Ózleri orınlaydı. Toparlar orınlanǵan tapsırmalardı prezentaciya qıladı. |
3-basqısh. Juwmaqlaw (10 min.) |
Sabaqtı juwmaqlaw. 3.1.Refleksiya (10 minut) 6-qosımsha: Qadaǵalaw ushın sorawlar: Belsene qatnasqan tıńlawshılar xoshametlenedi. Úyge tapsırmalar beredi |
Dıqqat qıladı, ózleri orınlaydı, juwmaq shıǵaradı, ózin-ózi bahalaydı Tapsırmalar dı jazıp aladı. |
1-qosımsha:
Jobası:
2.1. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar.
2.2. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar.
2-qosımsha: Sabaqtıń maqseti:
Tıńlawshılarǵa shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual hám metodikalıq qatnasıqlar haqqında maǵlıwmatlar beriw, birgelikte talqılawlar tiykarında juwmaqqa keliw, jáhán tájiriybesinen óz xızmetinde paydalanıw kónlikpesin payda etiw
Kútiletuǵın nátiyjeler:
-Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar menen tanısadı,.
-Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar haqqında maǵlıwmatlarǵa iye boladı, bilip aladı
-jáhán tájiriybesiniń eń jaqsı táreplerin óз педагогикалıq хıзметине еngiziwdi oylap kóреди
3-qosımsha : Tayanısh túsinikler:
Tayanısh sózler: Janna D,Ark, koncepciya, AQSh, Antonio Al`varesa Peresa, yapon mekteplerinde“Jámiyettanıwshılıq”,“Tariyxıy bólim”, “Puqaralıq” pánleri, shet el tájiriybesi, Richard Evans
.
4-qosımsha: Kishi lekciya
2.1. Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli konceptual qatnasıqlar.
Dúńyanıń túrli mámleketleri mekteplerinde tariyx pániniń oqıtılıwı máselesin analiz etetuǵın bolsaq, hár qıylı metodologiyalıq jandasıwlar kózge taslanadı. Tómendegi mámleketler mısalında bunı kóriwimiz múmkin. Atap aytqanda, Rossiya mekteplerinde tariyx sabaqları 5-klasstan oqıtıla baslanıp, tómendegi baǵdarda alıp barıladı:
- 5-klasslarda áyyemgi dúńya tariyxına tiyisli bilimler beriledi;
- 6-klasslarda orta ásirler tariyxına tiyisli bilimler beriledi;
- 7-8 klasslarda jańa dáwir tariyxına tiyisli bilimler beriledi;
- 9-klassta 1-jáhán urısınan házirgi kúnge shekem bolǵan dáwir tariyxı haqqında bilim beriledi;
- Joqarı klasslarda 5-klasstan 9-klassqa shekem ótilgen tariyx temaları ulıwma tákirarlanadı.
Rossiya mektepleriniń tariyx sabaqlarında watan tariyxın oqıtıwǵa ayrıqsha itibar beriledi hám bunıń ushın ulıwma oqıw temalarınıń 70 payızı ajıratılǵan. Rossiyada tariyx pánin oqıtıwda tiykarǵı itibarlı tárepi oqıwshılardı watanpárwarlıq tuyǵısında tárbiyalawǵa qaratılǵanlıǵı. Mısalı, Ekinshi jáhán urısınıń 1941-1945-jıllar dáwiri tariyxına ayrıqsha itibar qaratılıp, fashizmge qarsı gúreslerde kórsetilgen qaharmanlıqlar, Rossiyanıń qosqan úlesine kóbirek itibar beriledi.
Amerika Qurama shtatları mekteplerinde de tariyx pánin oqıtıwda ózine tán ózgeshelik kózge taslanadı. Watan tariyxın oqıtıwda AQSh tıń ǵárezsizlikke erisiwi, buǵan úles qosqan tariyxıy adamlardıń qaharmanlıqlarına itibar beriledi. Birinshi hám Ekinshi jáhán urıslarında AQSh tıń jeńiske qosqan úlesine ayrıqsha itibar beriledi. Watan tariyxı sabaqlarında AQSh taǵı koloniyalıq dáwirler, altın izlew máselesi, hindu qáwimlerine qaratılǵan ayawsız siyasatlar tariyxına ıqtıyatlılıq penen qatnas jasaladı yamasa derlik aytılmaydı. Jáhán tariyxın oqıtıwda ulıwma sıpatlamalarǵa tayanǵan halda mámleketlerdiń áyyemgi hám orta ásirler tariyxı haqqında maǵlıwmatlar beriledi. Mısalı, Afrika haqqında sóz bolǵanda tiykarınan piramidalar tariyxı, Evropa mámleketleri tariyxı, Oraylıq hám Qubla-Shıǵıs Aziya mámleketleriniń Britaniya koloniyashılıǵı dáwirine shekem bolǵan tariyxı haqqında maǵlıwmatlar beriledi. Tariyxıy temalardan kóbirek AQSh tıń ǵárezssizlikke erisiwi, Prezident basqarıwınıń engiziliwi hám ótkizilgen dáslepki saylawlar sabaqlardıń dıqqat orayında boladı.
Evropa mámleketlerinde de tariyxtı oqıtıwda ózine tán ózgesheligi kózge taslanadı. Atap aytqanda, Ullı Britaniyada tariyxtı oqıtıw da sub`ektivlikten shetta emes. Kembrij universiteti professorı Richard Evans aytqanınday «Eger biz jaslarǵa puqaralıq tuyǵısın qáliplestiriwdi qálesek, olardı watanparwarlıq ápsanaları menen bayıtıwımız kerek» dep jazadı. Ullı Britaniya mektepleri oqıw baǵdarlamalarında mámleket tariyxınıń jeńisli betleri aldıńǵı orındı iyeleydi. Britaniyada ótkizilgen sorawnamalarǵa qaraǵanda inglis jasları sońǵı waqıtlarda keńirek jaratıwshı tariyxıy izertlewler hám tariyxıy processlerge hár qıylı kóz qarastan qatnas jasawshı sabaqlar qızıqtırıwın atap kórsetepkte.
Tariyx pánin oqıtıw Germaniyada da ózine tán ózgeshelik baqlanadı. Germaniya mektepleriniń tariyx sabaqlarında besinshi klasstan toǵızınshı klassqa shekem oqıwshılar tas ásiri, Rim imperiyası, Salib júrisleri, Oyanıw hám aǵartıwshılıq dáwirleri haqqında maǵlıwmatlar beriledi. Onınshı klasstan oqıtıwshılar ayrıqsha toparlarda oqıwshılardıń qızıǵıwshılıqlarına qarap tariyxtıń túrli temalarında tereńlestirilgen sabaqlar alıp barıladı.Sabaqlarǵa qoyılatuǵın temalarda sabaqlar erkin formada hám júdá tereńlespegen kóriniste alıp barıladı.
Francuz tariyxshısı Mark Ferro mekteplerde tariyx sabaqların ótiliwine tiyisli óziniń kritikalıq shıǵarmaların jaratıp, atap aytqanda XX ásirdiń ortalarına shekem, Germaniya mekteplerinde tariyx pánin oqıtıwda temalar jańa dáwir tariyxın oqıtıw menen baslanǵanlıǵı, tiykarınan A. Gitlerdiń turmısı hám iskerligi, hákimiyat basına keliwine baylanıslı maǵlıwmatlarǵa tiykarǵı itibar berilgenligin aytadı. Fashizm dúzimi awdarılǵannan soń XX ásirdiń 60-jıllarına shekem Ekinshi Jáhán urısı dáwiri tariyx sabaqlıqlarınan shıǵarıp taslanǵan, oqıwshılarǵa bul dáwir haqqında aytılmaǵan. Házirgi kúnde Germaniya baǵdarlamalarında bunday qatnasıqlarǵa jol qoyılmaydı.
XX ásirdiń 30-jıllarında Germaniyada tariyxtı úyreniwde mekteplerde kino hám opera ónerinen dáslepki márte keń paydalanılǵan. 1936-jıl Gitler dúzimi kórsetilgen 500 den artıq fil`mler orta mekteplerde hám 330 universitetlerde kórsetilip, fashistlik ideyalardı sińdiriwde keńnen paydalanılǵan.
2.2.Shet mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlar.
Shet el mámleketlerde tariyx pánin oqıtıwǵa tiyisli metodikalıq qatnasıqlarda ráńbá-reńlik kózge taslanadı. Atap aytqanda, Franciyada tariyx pánin oqıtıwda tariyxta júz bergen waqıyalardı oqıwshılar tárepinen tariyxıy romanlar, sızılǵan tariyxıy súwretlerdegi waqıyalardı úyreniw, kóz aldına keltiriw, analizlew arqalı úyreniwge kóbirek itibar qaratıladı. Francuz jazıwshıları Dyuma, Gyugo, Jyul` Veri shıǵarmalarındaǵı tariyxıy kórinisler sabaqlarda keń paydalanıladı. Bir ǵana komediya janrında baspadan shıǵarılǵan Asteriks haqqındaǵı basınan keshirgenleri haqqındaǵı kitabı 30 million nusqada satılǵan. Tariyxıy romanlardaǵı súyiwshilik hám muhabbat obrazları hám kórsetilgen bolsa hám sabaqlarda ekilenbesten oqıtıwshılar tárepinen paydalanıwǵa usınıs etiledi. Itibarlı tárepi sonda, zamanaǵóy francuz sabaqlıqlarında tariyxıy waqıyalardıń táriypiniń bayan etiliwine qaraǵanda illyustraciyalar kórinisinde sáwlelendiriliwge kóbirek itibar qaratıladı. Sonday-aq, Tariyx sabaqlarında watanparwarlıq tuyǵılardı qáliplestiriwge ayrıqsha itibar qaratıladı.Kórsetiletuǵın illyustraciyalarda orta ásirler korollar iskerligi, shirkewlerdiń jámiyette tutqan ornı, Janna D’Ark sıyaqlı tariyxıy qahramanlardıń qaharmanlıqlarınan mısallar keltiriledi.
Ispaniya mektepleri tariyx sabaqları oqıw baǵdarlamalarınıń úlken bólimin Ispaniya tariyxındaǵı mádeniyat hám diniy tájiriybelerdi úyretiwge arnalǵan temalar orın alǵan. Mısalı, Ispaniyada belgili bolǵan Antonio Al`varesa Peresanıń «Enciklopediya, birinshi dárejeli» atlı sabaqlıǵınıń yarımınan kóbi mánawiyat tariyxına arnalǵan. Ispan xalqınıń úsh mıńnan aslam xalıq bayramları tariyxına ayrıqsha itibar qaratıladı. Sonday-aq, tariyxıy processlerde Ispaniyanıń uzaq dáwirler dawamında ǵárezsiz mámleket qurıw jolında alıp barǵan uzaq gúresleri boyınsha ulıwma maǵlıwmatlar beriledi. Ispaniyanıń Latın Amerikasında alıp barǵan koloniyalıq júrisleri tariyx sabaqları temalarınan orın almaydı. Ispanlardıń dańqlı jeńisleri tariyx pánlerinde keń orın alsada, hesh jerde Ispaniya imperiyasınıń joǵaltıwları, hind qáwimlerine jetkizilgen zıyanlar haqqında maǵlıwmatlar berilmeydi.
Basqa rawajlanǵan mámleketler mekteplerine qaraǵanda Yaponlar mekteplerde tariyxtı tereń úyrenbeslikleri menen ajıralıp turadı. Yaponiyada tariyx sabaqları altınshı klasstıń aqırlarınan baslap oqıtıla baslanadı. Yaǵnıy, yapon mekteplerinde «Jámiyettanıwshılıq», «Tariyxıy bólim», «Geografiya», «Puqaralıq» pánleri áhmiyetli pánler sanalıp, tariyxıy bilimler usı pánler kesiminde sińdirilip oqıtıladı. Joqarı klasslarda tariyx sabaqları «Jáhán tariyxı» hám «Yaponiya tariyxı» sabaqlarına bólip úyreniledi. Sabaklardı ótiwde temalardıń 97 payızı ámeliy sabaq kórinisinde ótkiziledi. Sonday-aq, oqıwshılardıń usınısları itibarǵa alınadı. Pitkeriwshi klasslarda tariyx sabaqların ótiwde tiykarǵı itibar shet mámleketler tariyxına baǵdarlanıwı menen basqa mámleketlerdegi oqıw baǵdarlamalarınan parıq qıladı.
Búgingi kúnde rawajlanıp baratırǵan Qıtay mekteplerinde tariyx sabaqlarında hám jaslarda watanparwarlıq tuyǵıların qáliplestiriwge tiykarǵı itibar qaratıladı. Tariyx sabaqlıqlarında Qıtay xalqınıń inglis, francuz hám yapon ekspanciyasına qarsı alıp barǵan mártlik gúresleri, xalıqtıń miynet súygishligi, mámlekettiń ekonomikalıq ósiwde basıp ótken jolı, Qıtaydıń búgingi kúndegi kúsh-qúdiretine tiyisli maǵlıwmatlarǵa keń itibar qaratıladı.
Islam mámleketlerinde tariyxtı úyreniw kóbirek diniy túsinikler menen baylanıstırıp ótiledi. Tiykarǵı derek sıpatında Qur`anı Karim kitabı alınadı.Tórtinshi klass sabaqlıqlarınan baslap Afrikada evropalıqlar tárepinen qul sawdasınıń jolǵa qoyılıwı hám arablardıń buǵan qarsı alıp barǵan gúreslerine tiyisli tariyxıy temalar úyreniledi. Orta ásirlerdegi arablardıń ózleri tárepinen alıp barǵan basqınshılıq júrisleri oqıwshılarǵa aytılmaydı hám bunı dindi tarqatıw jolında alıp barılǵan iskerlikler menen táriyipleydi. Payǵambar Muhammad (s.a.v.)tiń hadislerinde keltirilgen waqıyalarda tariyx sabaqlarında áhmiyetli orın iyeleydi hám sonıń menen jaslardı úlken turmısqa tárbiyalawda keńnen paydalanıladı.
Ulıwma alǵanda shet el mámleketleri tariyx sabaqlarınıń oqıtılıw metodikasında oqıwshılarda tariyxtı úyreniw arqalı insanparwarlıq, watandı súyiw, óz danıshpanlarınıń watanları rawajlanıwına qosqan úleslerine húrmet tuyǵısında bolıw hám ózlerinde miyrasxorlıq sezimin rawajlandırıwǵa itibar qaratıw joqarı ekenligin kóriwimiz múmkin.
4-ámeliy sabaq: Tariyx pánin oqıtıwda shet el tájiriybeleri.
Sabaqtıń maqseti: Tıńlawshılarǵa tariyx páninde shet mámleketlerde tariyx sabaqlarınıń oqıtılıwına tiyisli tájiriybelerdi ámeliyatta sınap kóреди háм абзаллıqларı бойıнша усıнıслар ислеп шıǵадı.
Áмелий сабаq формасı: klaster, toparlarda islew, aqılıy hújim, diskussiya.
1-tapsırma:Klaster usılı arqalı qatnasıwshılardıń pikirleri úyreniledi.
2-tapsırma: Franciya tájiriybesinen ámeliyatta paydalanǵan halda tóмендеги súwretler tiykarında kritikalıq hám dóретиўшилик qатнас jasaǵан hалда tariyxıy gúrriń dúziw tıńlawshılardan talap etiledi. Tapsırmanı orınlaw ushın toparlarda islew metodınan paydalanıladı.Tıńlawshılar 5 toparǵa bóлинеди háм тómendegi wazıypalar beriledi.
1-toparǵa tapsırma: Tema: Orta Aziyada jadidler mektebi xızmeti.
2- toparǵa tapsırma: Tema: Orta Aziyada saray hámeldarları.
3- toparǵa tapsırma: Tema: Mırza Uluǵbek ullı mámleketlik isker
4-toparǵa tapsırma:Tema: Ullı Britaniya bayraqlarınıń tariyxın táriyipleń
5-toparǵa tapsırma: Tema: Evropada orta ásir inkviziciya sudları
Sabaq juwmaǵında qatnasıwshılar “Konceptual keste” metodınan paydalanǵan halda tariyx sabaqlarınıń shet elde oqıtılıwı boyınsha juwmaqlawshı pikirlerdi beredi. Bul metod arqalı qatnasıwshılarda tema boyınsha logikalıq pikirlew, maǵlıwmatlardı sistemalı bayanlaw qábiletleri rawajlandırıladı. Oqıtıwshı tárepinen 5 toparǵa tómendegishe keste tarqatńladı. Juwmaǵında analizlenip kesteler jıynap alınadı.
Tema:Tariyx pánin oqıtıwda shet el tájiriybeleri |
Áhmiyetli belgiler, sıpatlamalar |
||
1-belgi (sıpatlama) |
2-belgi (sıpatlama) |
3-belgi (sıpatlama) |
|
Franciya tájiriybesi |
|
|
|
Aqsh tájiriybesi |
|
|
|
Yaponiya hám Qıtay tájiriybeleri |
|
|
|
Ispaniya tájiriybesi |
|
|
|
Qadaǵalaw ushın sorawlar
1. Tariyxtı oqıtıwda shet el tájiriybeleri degende neni túsinesiz?
2. Shet el tádjiriybelerinde tiykarǵı itibar nelerge qaratıladı?
3. Tariyxtı oqıtıwda Germaniya tájiriybesi haqqında nelerdi bilesiz?
4. Tariyxtı oqıtıwda Ispaniya tájiriybesi haqqında nelerdi bilesiz?
5. Tariyxtı oqıtıwda AQSh tájiriybesi haqqında nelerdi bilesiz?
6. Tariyxtı oqıtıwda Yaponiya hám Qıtay tájiriybeleri haqqında nelerdi bilesiz?
7. Tariyxtı oqıtıwda Franciya tájiriybesi haqqında nelerdi bilesiz?
8. Tariyxtı oqıtıwda shet el tájiriybelerinen qaysı biri tariyx sabaqlarımızda qollanıwımız múmkin dep oylaysız? Mısal keltiriń?
Paydalanıwǵa usınıs etiletuǵın oqıw-metodikalıq ádebiyatlar dizimi
I. Ózbekstan Respublikası Prezidenti shıǵarmaları
1.Мирзиёев Ш.М. Конституция ва қонун устуворлиги-ҳуқуқий демократик давлат ва фуқаролик жамиятининг энг муҳим мезонидир. Президент Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганининг 27 йиллигига бағишланган тантанали маросимидаги маърузаси. “Ўзбекистон овози”, 2019 йил, 10 декабрь.
2. Мирзиёев Ш.М. “Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз” мавзусидаги Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқи. – Т.: “Ўзбекистон”, 2016. – 56 б.
3. Мирзиёев Ш.М. “Қонун устуворлиги ва инсон манфаатларини таъминлаш – юрт тараққиёти ва халқ фаровонлиги гарови” мавзусидаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганининг 24 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузаси– Т.: “Ўзбекистон”, 2017. – 48 б.
4. Мирзиёев Ш.М. Танқидий таҳлил, қатъий тартиб-интизом ва шахсий жавобгарлик – ҳар бир раҳбар фаолиятининг кундалик қоидаси бўлиши керак. –Т.: “Ўзбекистон”. – 2017.– 102б.
5. Мирзиёев Ш.М. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб ҳалқимиз билан бирга қурамиз. – Т.: “Ўзбекистон”, 2017. – 488 б.
6. Мирзиёев Ш.М. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси. Т.: “Ўзбекистон”, 2018. 80 б.
7. Каримов И.А. Юксак маънавият – енгилмас куч. –Т.: “Маънавият”,
2008.–176 б.
8. Каримов И.А. Ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида. –Т.:
“Ўзбекистон”, 2011.–440 б.
9. Каримов И.А. Она юртимиз бахти иқболи ва буюк келажаги йўлида
хизмат қилиш – энг олий саодатдир. –Т:. “Ўзбекистон”, 2015. – 302 б.
II. Normativ-huqıqıy hújjetler
1.Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси. – Т.: Ўзбекистон, 2017.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги 4947-сон Фармони.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 5 сентябрдаги “Халқ таълимини бошқариш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча
чора-тадбирлар тўғрисида”ги 5538-сон Фармони.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 5 сентябрдаги “Халқ таълими тизимига бошқарувнинг янги тамойилларини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-3931-сон Қарори.
5. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 15 мартдаги “Умумий ўрта таълим тўғрисида низомни тасдиқлаш тўғрисида”ги 140-сон Қарори.
6. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги “Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида”ги 187-сон Қарори.
7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 апрелдаги “Халқ таълимини тизимини 2030 йилгача ривожлантириш Концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги 5712-сон Фармони
III. Аrnawlı ádebiyatlar
1. Ergashev SH., Xodjaev B., Abdullaev J. Jahon tarixi (1918-1991 yillar). 10-sinf. Darslik – T.: «TURON-IQBOL», 2017.
2. G’ulomov S.S., Begalov B.A. Informatika va axborot texnologiyalari.– T.:,Fan, 2010.–686c.
3. Rajabov Q., Zamonov A. O‘zbekiston tarixi (1917-1991 yillar). 10-sinf. Darslik – T.:G.Gulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2017.
4. Raximov O.D., Turg‘unov O.M., Mustafayev Q.O., Rо‘ziyev H.J. Zamonaviy ta’lim texnologiyalari - Т.: Fan va texnologiya, 2013.
5. Sagdullaev A.S., Kosteckiy V.A. Tarix. Qadimgi dunyo. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari 6-sinfi uchun darslik. – T.: “Yangiyoʻl Poligraf Servis”, 2017.
6. Salimov T.O‘., Sultonov F.E. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha). Umumiy o‘rta ta’lim maktablari 7-sinflari uchun darslik.–T.: “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi”, 2017.
7. Авлиякулов Н.Х., Мусаева Н.Н. Педагогик технологиялар. – Т.: “Fan va texnologiyalar” нашриёти, 2008
8. Ганиева М.А., Файзуллаева Д.М. Ўқитишнинг лойиҳавий технологияси тўплами. Методик қўлланма. – Т.: ТДИУ, 2013. – 83 б.
9. Голиш Л.В., Файзуллаева Д.М., Педагогик технологияларни лойиҳалаштириш ва режалаштириш. Ўқув-услубий қўлланма. Т.: Иқтисодиёт,
2011. - 206 б.
10. Джалалова Д.Х. Основные тенденции развития современной японской школы. Автореферат дис.к.п.н. 2004
11. Жўраев У. ва бошқалар. Жаҳон тарихи (XVI – XIX асрлар). Умумий ўрта таълим мактаблари 8-синфлари учун дарслик. –Т.: “Чўлпон”, 2019.
12. Жўраев У., Усмонов К., Нурқулов А., Жўраева Г. Тарихдан ҳикоялар. Умумий ўрта таълим мактаблари 5-синфлари учун дарслик.–Т.: “Чўлпон”, 2015.
13. Зиёмухаммадов Б. Педагогик маҳорат асослари. Т.:TIB-KITOB, 2009
14. Иноятов У.И., Муслимов Н.А., ва бошқ. Педагогика (нопедгогик олий таълим муассасалари учун). – ТДПУ, 2013.15,25 б.т.
15. Иноятов У.И., Муслимов Н.А., ва бошқ. Педагогика: 1000 та саволга 1000 та жавоб. - Тошкент, “Илм-Зиё” нашриёти, 2012.12 б.т.
16. Йўлдошев Ж. Таълим янгиланиш йўлида. - Т.: Ўқитувчи, 2000.
17. Йўлдошев Ж., Усмонов С. Педагогик технология асослари. - Т.: Ўқитувчи, 2004.
18. Йўлдошев Ж., Ҳасанов С. Педагогик технологиялар. – Т.: “Молия-иқтисод” нашриёти, 2009
19. Ишмуҳамедов Р. Ўқув жараёнида интерфаол услублар ва педагогик технологияларни қўллаш услубияти. – Т.: РБИММ, 2008. – 68 б.
20. Ишмуҳамедов Р. Инновацион технологиялар ёрдамида таълим самарадорлигини ошириш йўллари. – Т.: Низомий номидаги ТДПУ, 2009.
21. Ишмуҳамедов Р.Ж, Абдуқодиров А., Пардаев А. Тарбияда инновацион технологиялар (таълим муассасалари ўқитувчилари, тарбиячилари, гуруҳ раҳбарлари учун амалий тавсиялар). – Т.: Истеъдод, 2010.
22. Ишмухамедов Р.Ж., Юлдашев М. Таълим ва тарбияда инновацион педагогик технологиялар.– Т.: “Ниҳол” нашриёти, 2013, 2016.–279б.
23. Лафасов М. ва бошқалар. Жаҳон тарихи (1871 – 1918 йиллар). Умумий ўрта таълим мактаблари 9-синфлари учун дарслик. –Т.: “Чўлпон”, 2019.
24. Муслимов Н., ва бошқалар. Касб таълими ўқитувчиларининг касбий компетентлигини шакллантириш технологияси. - Тошкент, «Фан ва технологиялар», 2013. 8 б.т.
25. Муслимов Н.А., Усмонбоева М.Ҳ., Сайфуров Д.М., Тўраев А.Б. Педагогик компетентлик ва креативлик асослари – Тошкент, 2015
26. Муталипова М., Имомов М. Таълимда илғор хорижий тажрибалар модули бўйича ўқув-услубий мажмуа. Т.:ТДПУ, 2017
27.Норенков И.П., Зимин А.М. Информационные технологии в образовании: Учебное пособие – М.: Изд. МГТУ им. Н.Баумана, 2002. - 336с.
28. Педагогика назарияси ва тарихи // М.Х. Тўхтахўжаева таҳрири остида. – Т.: “Молия-иқтисод”, 2008. – 208 б.
29. Подласый И. Педагогика. Новый курс: учебник для студ. педаг. вузов. - в 2-х кн. – М.: ВЛАДОС, 1999. – 567 с.
30. Рахматуллаева А.Р., Исматуллаев Ф.О., Бердиев С.Р., Нарзиев Н.Н. Тарих фанини ўқитишда замонавий ёндашувлар ва инновациялар.// Ўқув-услубий мажмуа. – Т., 2017. – 83 б.
31. Рахматуллаева А.Р., Исматуллаев Ф.О., Бердиев С.Р., Нарзиев Н.Н. Тарих фанини ўқитиш методикаси.// Ўқув-услубий мажмуа. – Т., 2017. – 151б.
32. Рўзиева Д., Усмонбоева М., Ҳолиқова З. Интерфаол методлар: моҳияти ва қўлланилиши / Мет.қўлл. – Т.: Низомий номли ДТПУ, 2013
33. Сагдиев А., Фузаилова Г., Ҳасанова М. Тарих ўқитиш методикаси. -: ТДПУ, 2008.
34. Сайидаҳмедов Н. Педагогик маҳорат ва педагогик технология. – Т.:
ОПИ, 2003
35. Сайидаҳмедов Н.С. Янги педагогик технологиялар. Т.: Молия, 2003. 172 б.
36. Сергеев И.С. Основы педагогической деятельности: Учебное пособие. – СПб.: Питер. Серия “Учебное пособие”, 2004. –316 с.
37. Султонова Г.А. Педагогик маҳорат. – Т.: Низомий номидаги ТДПУ, 2005
38. Тиллаев С. ва бошқалар Ўзбекистон тарихи. Умумий ўрта таълим мактаблари 9-синфлари учун дарслик. –Т.: “Ўқитувчи”, 2019 й.
39. Толипов Ў., Усмонбоева М. Педагогик технологияларнинг тадбиқий асослари – Т., 2006. – 163 б.
40. Тошпўлатов Т., Гафуров Я. Тарих ўқитиш методикаси. – Т., 2010
41. Уразова М.Б., Эшпулатов Ш.Н. Бўлажак ўқитувчининг лойиҳалаш фаолияти. // Методик қўлланма. – Т.: ТДПУ Ризографи, 2014. 6,5 б.т.
42. Урастаева Г.Д. Сравнительная педагогика. -Алматы, 2006
43. Усманов А.И. Замонавий ахборот технологиялари.- Т.: Академия, 2007. -154 б.
44. Усмонов Қ., ва бошқалар. Ўзбекистон тарихи (XVI – XIX асрлар). Умумий ўрта таълим мактаблари 8-синфлари учун дарслик. –Т.: “Ўқитувчи”, 2019.
45. Ходиев Б.Ю, Голиш Л.В., Рихсимбоев О.К. Кейс-стади - иқтисодий олий ўқув юртидаги замонавий таълим технологияси: Илмий-услубий қўлланма. – Т.: ТДИУ, 2009.
46. Холиқов А. Педагогик маҳорат. -T.: Дарслик. Иқтисод-молия, 2011
47. Хошимов К., Нишонова С. Педагогика тарихи.-Т.: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2005
48. Ҳамдамов Р., Бегимқулов У. Таълимда ахборот технологиялари. – Т.: Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси, 2010.
49. Ҳамдамов Р., Бегимқулов У. Электрон университет: электрон вазирлик, масофавий таълим технологиялари. – Т.: Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси, 2010.
50. Цой М.Н., Джураева Р.Х. Современные технологии совершенствования обучения. – Т., 2010.
51.Эгамбердиева Н. Ўқувчиларнинг мустақил фикрлашини шакллантиришда бадиий педагогика имкониятларидан фойдаланиш. –Т., 2011.
52. Karamanova G. Tariyx oqıtıw metodikası Nókis-2009, 2016
53. Ózbekstan milliy ensiklopediyası T.2006
PAYDALANIW UShIN USINIS ETILETUǴIN ELEKTRON TÁLIM RESURSLARI
1. http://www.edu.uz - O’zbekiston Respublikasi Oliy va wrta maxsus tálim vazirligi portali
2. http://www.uzedu.uz - O’zbekiston Respublikasi Xalq tálimi vazirligi veb sayti
3. http://www.eduportal.uz - O’zbekiston Respublikasi Xalq tálimi vazirligi axborot tálim portali
4. http://www.multimedia.uz - O’zbekiston Respublikasi Xalq tálimi vazirligi huzuridagi Mul`timedia umumtálim dasturlarini rivojlantirish markazi sayti
5. http://www.bimm.uz - O’zbekiston Respublikasi Oliy va wrta maxsus tálim vazirligi huzuridagi Bosh ilmiy-metodik markazi sayti
6. http://www.pedagog.uz - Toshkent davlat pedagogika universiteti veb sayti
7. http://www.giu.uz - Toshkent davlat pedagogika universiteti huzuridagi xalq tálimi xodimlarini qayta tayѐrlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi sayti
8. http://www.ziyonet.uz. - axborot tálim portali
9. http://www. natlib.uz – Alisher Navoiy nomidagi milliy kutubxona veb
sayti.